Dieselschandaal Volkswagen

Schadevergoeding wegens emmissiefraude

Dieselschandaal Volkswagen

Op 25-05-2020 werd voor het eerst een zaak in verband met het VW-dieselschandaal door de hoogste rechter beslecht (BGH,vonnis van 25-05-2020, 2 O 250/17). De rechtbank oordeelde dat de gedupeerde eigenaar van een VW Sharan met een EA189 dieselmotor recht heeft op schadevergoeding van VW.

Softwaremanipulatie bij EA189 dieselmotoren

Achtergrond van het juridische geschil is het zogenaamde VW-dieselschandaal. VW had de software voor dieselmotoren van het type EA189 zodanig ontworpen dat de eisen van de Euro 5-klasse op de rollenbank werden nagekomen, door over te schakelen op de emissiereductiemodus 1. In het werkelijke gebruik op de openbare weg schakelde de motor echter niet meer in de emissiereductiemodus 1. Dit had tot gevolg dat de eisen van de Euro 5-klasse buiten de rollenbank niet meer werden nagekomen.

Objectief kennelijk onredelijke handelwijze

De rechter stelde vast dat er bij het gebruik van deze software sprake was van een objectief kennelijk onredelijke handelwijze van VW. VW zou op grond van een bewust genomen strategische beslissing, in haar eigen kosten- en winstbelang, voertuigen waarmee op deze manier was gemanipuleerd, hebben verkocht en op de markt hebben gebracht. Daarmee heeft VW niet alleen het Kraftfahrzeugbundesamt systematisch en vele jaren misleid, met het gevolg dat voertuigtypes die inderdaad niet aan de eisen van de Euro-5 klasse voldeden, door de Duitse autoriteiten waren goedgekeurd. Deze handelwijze moet ook als objectief kennelijk onredelijk worden gekwalificeerd ten opzichte van de kopers van voertuigen waarin de aangegeven software werd gebruikt.

Schadevergoeding ook bij gekochte occasions

Dat betekent dat de kopers van desbetreffende voertuigen feitelijk aanspraak kunnen maken op schadevergoeding op grond van opzettelijke, kennelijk onredelijke schade. Uiteindelijk betreft het niet alleen kopers die hun voertuig rechtstreeks bij VW hebben gekocht en daardoor een directe contractuele relatie met VW hebben. Veelmeer kan er feitelijk ook schadevergoeding worden geclaimd als het voertuig niet direct bij VW is gekocht. In de zaak waarin het BGH op 25-05-2020 vonnis had gewezen, had de eisende partij een occasion van een autodealer gekocht.

Risico dat er een verbod voor rijden over de openbare weg wordt geregistreerd

Met betrekking tot de vraag of de eigenaar van een betrokken voertuig überhaupt schade heeft geleden, ging de rechtbank uit van het tijdstip van de koop. Dat er later in het jaar 2017 de door VW aangeboden software-update is geïmplementeerd, was geen reden voor het wegvallen van zijn schade.

De schade van de koper zou daaruit bestaan dat hij, als hij van de ingezette frauduleuze software zou hebben geweten, de overeenkomst niet op deze manier zou hebben gesloten. Want de koper dreigde door de inzet van de frauduleuze software te allen tijde dat er voor zijn voertuig door de bevoegde instanties een verbod of een beperking voor rijden over de openbare weg zou worden geregistreerd. 

Voordelen die uit het gebruik zijn verkregen in mindering brengen en het voertuig teruggeven

Dit is met name ook voor de juridische gevolgen van belang. Want volgens de rechtbank kan de koper weliswaar de koopsom plus rente terugverlangen, hij moet echter de in de tussentijd genoten voordelen die hij uit het gebruik heeft gekregen, laten verrekenen en hij moet het voertuig teruggeven. De voordelen die uit het gebruik zijn verkregen, worden daarbij regelmatig berekend op basis van de gereden kilometers in relatie tot de te verwachten totale kilometers. 

Als dus in de zaak waarin het BGH vonnis heeft gewezen, de koper van een occasion een schadevergoeding van € 25.616,10 plus rente van VW kon verlangen, moet er rekening worden gehouden met het feit dat hij het voertuig, meteen nadat het dieselschandaal bekend werd, in de garage heeft laten staan en bijna niet meer had gebruikt.

Procedure voor het Europees Hof van Justitie

Voor het EuGH wordt op dit moment ook een procedure over het VW-dieselschandaal gevoerd. Onder andere gaat het hierbij om de toelaatbaarheid van software, die met zogenaamde "thermovensters" werkt. Hierbij wordt er bijvoorbeeld bij temperaturen die lager zijn dan op de rollenbank minder fijnstof uit de uitlaatgassen gefilterd. Dat wil zeggen dat er bij een bepaalde buitentemperatuur of snelheden tijdens het rijden inderdaad alleen maar een geringe hoeveelheid fijnstof uit de uitlaatgassen wordt gefilterd. Dat leidt ertoe dat de werkelijke uitstoot niet overeenkomt met de resultaten op de rollenbank.

De advocaat-generaal heeft in haar pleidooi ook het inzetten van deze thermovensters als een manipulatie-instrument gekwalificeerd dat in strijd is met de wet. Als de EuGH in deze opvatting zal meegaan, dan zou dit aanzienlijke consequenties voor de auto-industrie hebben. Want niet alleen VW maar ook andere auto-producenten werken met dergelijke software. Ook de in februari 2017 door VW ter beschikking gestelde software-update werkt met deze zogenaamde "thermovensters".

Gezien dit feit wordt het vonnis van het EuGH met spanning verwacht en zal het zeker ook gevolgen hebben voor de geschillen die in andere EU-landen -zoals Nederland- worden gevoerd.

 

Voor nadere informatie kunt u contact opnemen met Elena Patschkowski

 

 

#emmissiefraude #opzettelijk_wangedrag #schadevergoeding #gebruiksvoordelen #vw #sjoemelschandaal #dieselschandaal_volkswagen #duitsland #duitslandjuridischfiscaal

 

 

  • gepubliceerd : woensdag, 10 juni 2020